Rahim içi damarlardan hayız ve nifas hali dışında ve bir hastalık veya
yapısal bozukluk sebebiyle gelen kana istihaze (özür kanı) denilir. diğer bir
ifadeyle istihaze, kadının adet ve lohusalık dışındadaki kanamalarının genel
adıdır. Fakihlerin, hayız ve nifasın azami sürelerini belirleme çabalarının
bir amacı da hayız ve nifas kanı ile istiahaze kanını birbirinden ayırt etme
konusunda kadınlara genel ve pratik bir ölçü vermektir. Bu konuda her bir
kadının kendi tecrübe ve kanaatinin de önemli olduğunu, nihai olarak da tıp
biliminin tespitlerinin ölçü alınması gerektiğini belirtmek
gerekir. İstihaze kanı, dinmeyen
burun kanaması, tutulamayan idrar veya bir yaradan sürekli kan akması gibi
sadece abdesti bozan bir özür (mazeret) halidir. Bu durumdaki kadın gerekli
maddi- bedeni temizliği yapar, tedbirleri alır ve özürlü
kimselere tanınan ruhsat ve muafiyetleri kullanarak her bir namaz vakti
için ayrı ayrı abdest alarak ibadetlerini eda eder. (1)
Özürlü Kimselerin
Elbiselerinin Kirlenmesi
Özürlü olan kimselerin kan, irin ve idrar gibi
pisliklerinden elbiselerine, çamaşırlarına bulaşanı yıkmak - özürleri devam
ettiçe - vacip olmadığından, kendisinden özür kanı gelen kadına Ressulullah
Efendimiz, yeniden abdest almayı emir buyurmuşlarsa da giyilen şeyleri
yıkamayı emretmemişlerdir. (2)
Özürlü İma ile Namaz Kılabilirmi?
Eğer kan yalnız secde halinde geliyorsa özürlü secdeyi terkeder. Ruku
halinde geliyorsa ruku'u da terkeder, namazını ima ile kılar.
Özür Kanı
Kesildikten Sonra Gusül Gerekir
mi?
Özürlü olan bir kimsenin kanı kesildiği vakit ona boy abdesti
lazım gelmediği gibi - özür kanı kesildiği vakitte bu kadının da yıkanması
lazım gelmez. (2) İslam, her konuda temizliğe gereken önemi
vermekle beraber, kolaylığı da sağlamaktadır. Hanefilerce: Özürlü kadıntemiz
kadın hükmündedir. Yani namazını kılar, orucunu tutar, Kur'an okur, cinsel
temasta bulunabilir. ancak her namaz için bir abdest alıp, gusletmesine gerek
yoktur. Özürlü kadın, abdest almadan önce tenâsül organını iyice yıkar ve
temizbir bezle iyice kendini korur. (4)
Özürlü Ne Zaman Abdest Alır?
Vakit girdikten sonra abdest alıp
o abdest ile vakit namazlarını kılacakları gibi, kazaya kalmışyani geçmiş
namazlarındanda - sihhatli zamanlarda kazaya kalmış olsalar bile - istedikleri
kadar kılabilirler, hatta nafile namaz da kılarlar. (2)
Özürlü sayılan kimseler
Özür kanı gören kadın
Hayzı üç günden az on günden fazla devam eden kadın
Lohusalığı kırk günden fazla devam eden kadın
İdrarı damlalar halinde gelen kimse
Sık sık burun kanaması olan kimse
Herhangi bir organı kanayan kimse
Meme, kulak, göz v.s. yerinden ağrı ile akıntısı gelen kimse
Yarası devamlı kanayan kimse (3)
Özürlü Sayılmanın
Şartları
Bir kadından gelen istihaze kanı, kadın ve erkekte bulunan özrün
dini bir özür sayılabilmesi için bazı şartlar vardır.
Özrün bir namaz vakti devam etmesi
Abdest alıp namaz kılacak kadar bir fırsatın bulunmaması
Her namaz vakti içinde en az bir defa görülmesi gerekir. (3)
İstihaze Kanı Gören Kadın İle
Cinsel İlişki Kurmak
"Kan akma halinde bile olsa istihaze kanı gören kadınla kocasının cinsel
ilişkide bulunması caizdir. Ancak, kocanın gücü yettiğince bundan uzak durması
kadın açısından elbetteki daha uygundur. çünkü ay halindeki rahatsızlık
istihaze gören kadında da mevcuttur. Bu kanın bir hastalık belirtisi olma
ihtimali büyük olduğundan bir an önce tedavisine gidilmesi, hem kadın sağlığı
hem de aile huzuru için gereklidir.
Kaynaklar:
İlmihal I, İman ve İbadetler, Türkiye Diyanet Vakfı, 1999, 2.Baskı
(1) Kadın İlmihali, M.Cemal Öğüt,1971, Bahar Yayınları, 9.Baskı
(2) Büyük Kadın İlmihali, Rauf
PEHLİVAN, Gonca Yayınevi, 1993 (3) İzahlı Kadın İlmihali, Asım
Uysal, Mürşide Uysal, Uysal Yayınevi, 2001, 11.Baskı
(4)