1- Namaz kılmak. Âdetli veya lohusa kadının namaz
kılması câiz değildir. Hz. Peygamber (s.a.s), Fâtıma binti Ebî Hubeyş'e "Hayız gördüğün zaman namazı bırak ve
hayız hâlin sona erince, kanı temizleyerek guslet ve namaz kıl"
buyurmuştur.
Buhâri'deki rivâyet şöyledir:
"Âdetin devam ettiği sürece namazı
bırak, sonra boy abdesti al ve namaz kıl"
Âdetli kadın,
kılamadığı namazı kaza etmez, orucu ise kaza etmesi gerekir. Hz. Âişe şöyle
demiştir:
"Biz Rasûlullah
(s.a.s) devrinde âdet görüyorduk. Namazı kaza etmekle emrolunmadığımız halde,
tutamadığımız orucu kaza etmekle emrolunuyorduk"
2- Oruç tutmak. Âdet gören veya lohusa olan kadın oruç tutmaz. Delil yukarıdaki Hz. Âişe hadisidir. Ancak oruç borcu, onların üzerinden düşmez. Kaza etmeleri gerekir.
3- Tavâf. Hz. Peygamber, hac sırasında âdet gören
Âişe (r. anhâ)'ye şöyle buyurmuştur:
"Hayız gördüğün zaman, temizleninceye
kadar Beytullah'ı tavaf dışına hacıların yaptığı diğer hac ibadetlerini
yap"
4- Kur'an-ı Kerîm okumak. Mushafa el sürmek ve onu
taşımak.
"Ona (Kur'ân'a)
tam olarak temizlenmiş olanlardan başkası el süremez" (el-Vâkıa, 56/79)
Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:
"İddetli kadın ve cünüp olan,
Kur'ân'dan hiç bir şey okuyamaz"
Hanefilere göre, bir
kılıf içindeki Kur'ân'a el sürmek ve taşımak hayızlı ve cünüp için mümkün ve
câizdir. Yine ilimle uğraşan kimse, tefsir, hadis ve fıkıh kitaplarını zarûret
yüzünden elbisesinin yeniyle veya eliyle tutabilir. Kur'ân yapraklarını abdestli
çevirmek müstehaptır. Yine bu yaprakları okumak için bir kalemle çevirmek de
câizdir.
5- Mescide girmek, orada eğleşmek ve itikâfa
çekilmek.
Hadiste şöyle buyurulur: "Hiç bir hayızlı veya cünüp mescide
giremez". Şâfiî ve Hanbelîler, hayızlı ve lohusanın kirletmemek şartıyla
mescitten karşıdan karşıya geçmesini câiz görürler. Hz. Peygamber'in Âişe (r.
anha)'ye böyle bir izin verdiği nakledilmektedir.
6- Cinsel temasta bulunmak veya göbekle diz kapağı
arasını okşamak (istimtâ).
Bunu delili âyet ve hadistir. Âyette şöyle
buyurulur: " Hayız halinde iken
kadınlardan uzaklaşın ve temizleninceye kadar onlara yaklaşmayın"
(Bakara,222). Uzaklaşmaktan (İ'tizal) maksat, onlarla cinsel teması bırakmaktır.
Yine hayızlı hanımıyla ne derece ilgilenebileceğini soran bir sahabeye Allah
elçisi şöyle cevap vermiştir: "Senin için göbekten üst taraf
serbesttir"
Hanbelilere göre,
göbek-diz arasında cinsel temas dışında serbesttir. Delil şu hadistir: "Hayızlı kadına cinsel temasın dışında
herşeyi yapabilirsiniz"
Hanefi, Şâfiî ve Mâlikilere göre hayızlı veya lohusa olan eşiyle cinsel temasta bulunan erkeğe keffâret gerekmez. Ancak tevbe ve istiğfar etmesi gereklidir.
7- Boşama. Hayız hâlindeki kadını boşamak câiz değildir. Ancak buna rağmen boşama geçerlidir, ve bid'î tâlak adını alır. Âyette; "Boşayacağınız zaman, eşlerinizi iddetlerine doğru boşayın" buyurulur (et-Talûk, 65/1). Yani içinde iddet meşru olan bir sürede boşayın demektir. Çünkü, ay hâlinin geri kalan kısmı iddetten sayılamaz. Allah elçisi, Abdullah b. Ömer'e, eşini temizlik günlerinde veya gebe iken boşamasını bildirmiştir.
Kaynak: Şamil İslam Ansiklopedisi