YASAK MEYVE
Cenab-ı Hak Âdem'e
cennette büyük bir hürriyet vermekle beraber, ona yine bir sınır tayin etmiş ve
ona yaklaştıkları takdirde zalimler zümresine gireceklerini de bildirmiştir. Bu,
şunu ortaya çıkarır ki, insanlıkla ilgili hilafet mutlak değildir. Ve bunun özel
bir sınırı vardır ki, tecavüzü zulümdür. O sınırı tayin eden ağaçne idi? Doğrusu
bunu Allah Teâlâ Kur'ân'da bize ismiyle bildirmemiştir ve ancak bunun cennette
belli ağaç olduğunu, Âdem'in kurtuluş ve saadetinin bozulmasına sebep olmak
özelliği bulunduğunu anlatmıştır. Demek, fazlasını bilmemizde Allah
katında bir fayda yoktur. Ve şimdilik mümkün değildir ve kritikçi tefsircilerin
seçeneği budur. Bununla beraber;
- Buğday veya üzüm veya incir olduğu hakkında bazı
rivayetler de vardır.
- Tevrat ehli, buğday demişler.
- Vehb b. Yemâmî': "Fakat öyle bir cennet buğdayı ki, tanesi sığır
yüreği gibi, kaymaktan lezzetli, baldan tatlı"
- İbnü Abbas : "Dünyada evladına rızık kılınan başaktır." tabiri dahi
naklediliyor.
- İbnü Mesut'dan asma, üzüm ağacı
- Bazılarından incir tabiri vârid olmuştur.
- Bu meyanda şu tabir de vardır: "Bu öyle bir ağaçtır ki, melekler
ölümsüzlüğe ermek için bununla kaşınırlar."
- Bunların bir temsilî mânâyı ifade ettikleri de açıktır.
- Hıristiyanlardan rivayet edilen telakkiye göre, bunun kadınla erkek
arasındaki cinsî yaklaşmadan kinaye olduğudur. Hıristiyanlıktaki
ruhbaniyet (yani evlenmemek), evlenmemeyi ibadet ve sevap itikat etmek
önermesinin bu telakkî ile ilgili bulunduğu da sanılır. Fakat Kur'ân'ın metni
buna müsait (uygun) görünmüyor. O zaman mânâsız kalır. "birbirinize
yaklaşmayınız" demek, hem yeterli ve hem açık olurdu. Bu şekilde Âdem'in ilk
evlenmesi gayr-i meşru (dine uymayan) olması gerekiyor.
Şüphesiz bizce daha
uygun olan bu konuda durmakdır. Biz o ağacı tayin edemeyiz. Ancak şu kadar
düşünebiliriz ki, ondan yemek, vekilliği unutmak ve asalet davasına kalkışmak
duygusunu verir. Bu da insanın aslî yaratılışından değil, şeytanın telkininden
başlar. Bu buğday ise, delice buğdaydır. Bir üzüm ise, şarap üzümüdür. Bir incir
ise, kurtlu incirdir. Ve her halde bir hamri (sarhoş ediciliği) vardır. Ve o
hamr aklı alır ve Allah'ı unutturur. Cennete bu, yenilmek için değil, sınırlama
ve kulluk için konulmuştur. Bununla beraber biz: "Dünya sevgisi, her hatanın
başıdır" hadis-i şerifinde bu yasak ağacı tayin eden bir delalet buluyoruz.
Demek Âdem o zaman dünya sınırına yaklaşmamak emri almış ve Âdem bundan,
yaratılışının gereği olarak yememiştir.
KAYNAK:
Elmalı Tefsiri, Bakara Suresi, 35
Ana
Sayfa